1. Digər canlıların yaşaya bilmədikləri, münbit olmayan yerlərin (italik:pionerləri ) - ilk məskunlaşan canlılar hesab olunurlar. məhv olduqdan sonra çürüntü əmələ gətirirlər ki, nəticədə digər bitkilərin yayılması üçün əlverişli torpaq sahələri meydana gəlir.
Tallomlu quruluşu olan şibyələr də mamırkimilər kimi tarixi inkişaf prosesində heç bir orqanizmə başlanğıc vermədiyi üçün kor şaxə hesab olunur. şibyə simbioz həyat keçirən göbələk və yosunlardan ibarət orqanizmdir. onların birgə yaşamasına əsas səbəb qidalanmalarıdır. vegetativ və generativ orqanlara malik deyil.

mülayim, soyuq iqlim qurşaqlarında və turş torpaqlarda geniş yayılmışdır. şibyələrin yaşaması üçün əsas amil işıqdır. işıq olmadıqda yosun hüceyrələrində fotosintez getmir və şibyə məhv olur.
çoxalması tallomun hissəcikləri (bkzyosunlar sadə bölünmə ilə, göbələklər isə sporlarla )
və ya xüsusi qrup hüceyrələrlə (tallomla ) gedir.
şibyələr 3 formada olur.
Kol şəkilli şibyələr
çirklənmə ilə əlaqədar tez məhv olur.
nümayəndələri: Maral mamırı (kladoniya), saqqalabənzər şibyə, islandiya mamırı (setrariya )
xüsusiyyətləri: islandiya mamırı - qida kimi, mədə - bağırsaq və tənəffüs yolları xəstəliklərinin müalicəsində istifadə olunur.
maral mamırı - maralların yemini təşkil edir.
Qazmaqşəkilli şibyə
çirklənmə əlaqədar ən davamlı şibyədir.
nümayəndələri: divar şibyəsi, daş xınası.
xüsusiyyətləri daş xınası - dırnaqları boyamaq üçün işlədilir.
Yarpaqşəkilli şibyə
nümayəndələri: qızılı-sarı rəngli divar şibyəsi (ksantoriya), parmeriya.
xüsusiyyətləri: Lövhəşəkillidir.
qeyd. şibyələrə indikator da deyilir.
* xarab klaviatura ilə yazmaq kimisi yoxdur. -*